in

Khi nào thì van hằng nhiệt động cơ ô tô của bạn cần phải thay thế?

Các nhà sản xuất ô tô không chỉ định quãng đường đi được bao nhiêu, khi nào thì nên thay van hằng nhiệt. Trong bài viết này, chúng ta cùng thảo luận về cách chúng hoạt động và bao gồm các dấu hiệu cảnh báo rằng đã đến lúc thay van nhiệt của bạn.

Bạn có nghĩ rằng nhiệt độ trong buồng đốt của động cơ có thể đạt trên 2.000 độ F, nhờ có hệ thống làm mát động cơ, nó hiệu quả trong việc loại bỏ nhiệt đó – giữ mọi thứ trong phạm vi 180-200 độ F (82 đến 95 độ C) “nhẹ”.

Một hệ thống làm mát điển hình bao gồm một máy bơm nước tuần hoàn chất làm mát chất lỏng, các kênh bên trong khối động cơ (áo nước) để chất làm mát chảy qua và thu nhiệt đốt cháy, bộ tản nhiệt (két làm mát) giải phóng nhiệt nước làm mát ra không khí bên ngoài, lõi nhiệt giải phóng nhiệt để làm ấm cho khoang hành khách, và một hằng nhiệt (được gắn trong vỏ trên khối động cơ) đóng vai trò như một trạm chuyển mạch để hướng chất làm mát đến các vị trí khác nhau khi cần thiết.

Bản thân chất làm mát dạng lỏng thường là hỗn hợp 50/50 của nước cất và các hóa chất như ethylene glycol. Vì hỗn hợp này làm giảm điểm đóng băng của nước tinh khiết, nó còn được mô tả là “chống đóng băng”. Thành phần hóa học của chất làm mát lỏng, cũng như áp suất mà nó phải chịu, cũng làm tăng điểm sôi lên nhiệt độ cao hơn so với nước tinh khiết – cho phép hệ thống hoạt động ở nhiệt độ cần thiết mà không gặp vấn đề. Tìm hiểu thêm bài viết: Tìm hiểu chất chống đông.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào những chức năng của van hằng nhiệt, cách nhận biết khi nào van hằng nhiệt bị trục trặc và cung cấp một số hướng dẫn về thời điểm chúng nên được thay thế. Các nhà sản xuất xe không chỉ định quãng đường hoặc khoảng thời gian sử dụng để thay thế van hằng nhiệt như cách họ làm đối với bộ lọc không khí hoặc dây đai định thời, vì van hằng nhiệt không được coi là một hạng mục bảo dưỡng định kỳ. Thay vào đó, chúng nên được thay thế “nếu và khi bộ phận bị trục trặc”. Thay vì chờ đợi điều đó xảy ra, chúng ta hãy cùng tìm hiểu xem thời điểm nào là thay thế tối ưu.

Cách hoạt động của van hằng nhiệt

Về cơ bản, van hằng nhiệt là một van đóng mở tương ứng với nhiệt độ của chất làm mát. Khi động cơ khởi động nguội, điều quan trọng là vì lợi ích của động cơ và lượng khí thải để làm ấm mọi thứ càng nhanh càng tốt. Để làm điều này, van hằng nhiệt sẽ bắt đầu ở vị trí đóng hoàn toàn – chặn bất kỳ dòng nước làm mát nào từ động cơ đến két làm mát nơi nó sẽ mất nhiệt. Thay vào đó, chất làm mát được chuyển hướng trở lại khối động cơ để đảm bảo nó đạt đến nhiệt độ lý tưởng sớm hơn (khoảng 190 độ F) – bất kể không khí bên ngoài nóng hay lạnh.

Các thành phần của van hằng nhiệt động cơ điển hình.

Các thành phần cơ bản của van hằng nhiệt là lò xo kim loại, mặt bích, cụm khung và van chứa một pít-tông được nhúng trong một loại sáp đặc biệt (có thể giãn nở theo nhiệt). Khi chất làm mát bắt đầu ấm lên, van hằng nhiệt tự động bắt đầu mở. Điều này là nhờ áp suất từ một piston được đẩy lên trong van khi một viên sáp nóng chảy và nở ra ở một nhiệt độ nhất định, và từ một trong hai lò xo. Cả hai phương pháp cơ học này đều đơn giản và bền, ít bị hư hỏng theo tuổi tác.

Van hằng nhiệt động cơ điển hình được thể hiện ở vị trí đóng (trái) và mở (phải).

Khi van hằng nhiệt mở ra, dòng nước làm mát dần dần được chuyển hướng vào két làm mát. Van hằng nhiệt có “định mức” nhiệt độ (chẳng hạn như 180 hoặc 190 độ F) là nhiệt độ tại đó van hằng nhiệt bắt đầu mở. Nó sẽ đạt đến điểm mở hoàn toàn cao hơn khoảng 15 đến 20 độ. Xếp hạng nhiệt độ này sẽ được đóng dấu rõ ràng trên van hằng nhiệt ở đâu đó. Để ngăn không khí trong hệ thống làm mát bị giữ lại và tạo ra các điểm nóng, hầu hết các van hằng nhiệt đều có một số loại van một chiều cho phép không khí đi qua và thoát ra ngoài.

Bộ điều nhiệt thường được dập in hiển thị xếp hạng nhiệt độ của chúng.

Một số van hằng nhiệt tích hợp vào các cụm vỏ

Kể từ đầu thiên niên kỷ trở lại đây, nhiều nhà sản xuất ô tô đã chuyển sang sử dụng van hằng nhiệt là một phần của cụm vỏ tích hợp nằm trên khối động cơ hoặc đầu xi-lanh. Một đường ống trên vỏ đóng vai trò như đầu ra chất làm mát. Các van hằng nhiệt độc lập truyền thống cũng nằm bên trong các cụm vỏ – tuy nhiên, chúng được thay thế độc lập với vỏ.

Các loại ô tô ngày nay thường có van hằng nhiệt được tích hợp vĩnh viễn vào một cụm vỏ.

Van hằng nhiệt tích hợp hoạt động giống như một thiết bị độc lập, với một lợi ích là vỏ tích hợp dễ dàng tiếp cận và thay thế hơn. Đây là một điểm cộng, vì các cụm vỏ cũng có thể bị hỏng nếu xảy ra tình trạng quá nhiệt trước đó. Ngoài ra, hạn chế khả năng van hằng nhiệt bị lắp đặt sai vị trí.

Dấu hiệu van hằng nhiệt bị trục trặc

Không có gì tồn tại mãi mãi – và van hằng nhiệt cũng vậy. Khi chúng hoạt động sai, chúng thường bị kẹt ở vị trí mở hoặc đóng.

Một số xe có đèn báo làm mát màu xanh lam cho biết chất làm mát chưa đạt đến nhiệt độ hoạt động đầy đủ. Van hằng nhiệt “mở” không đúng sẽ dẫn đến chất làm mát mất rất nhiều thời gian để đủ nóng.

Van hằng nhiệt bị kẹt mở sẽ luân chuyển chất làm mát qua van hằng nhiệt mọi lúc, ngay cả khi khởi động lạnh. Do đó, động cơ có thể không bao giờ đạt đến nhiệt độ hoạt động bình thường hoàn toàn và đồng hồ đo nhiệt độ nước làm mát có thể lơ lửng ở một điểm lạnh hơn bình thường. Điều này có ảnh hưởng xấu đến quá trình đốt cháy, dẫn đến nhiên liệu chưa cháy hết gây ô nhiễm khí thải và dầu động cơ. Bạn có thể nhận thấy nội thất bên trong xe của bạn cũng không bao giờ quá ấm trong những tháng mùa đông, bởi vì chất làm mát chạy qua lõi lò sưởi không đủ ấm để tạo ra nhiệt. Van hằng nhiệt “mở” lỗi theo cách này nếu lò xo bị gãy hoặc bị nứt trong hệ thống khiến van không thể đóng hoàn toàn.

Van hằng nhiệt kẹt đóng sẽ gây ra tình trạng quá nhiệt.

Ngược lại, van hằng nhiệt kẹt ở vị trí đóng sẽ chặn hoàn toàn dòng nước làm mát đến két làm mát, nơi nhiệt được giải phóng ra không khí bên ngoài. Nhiệt độ động cơ tăng nhanh và sớm dẫn đến hiện tượng quá nhiệt nguy hiểm. Thông thường, van hằng nhiệt kẹt đóng xảy ra nếu viên sáp đã bị hỏng do ăn mòn hoặc do tình trạng quá nhiệt trước đó.

Lưu ý rằng nếu đồng hồ đo nhiệt độ của bạn chạm đến vạch đỏ vì bất kỳ lý do gì, van hằng nhiệt phải được kiểm tra xem có thể có hư hỏng gì không và xem xét thay thế. Điều này là do vỏ kim loại có thể đã bị cong vênh và mất hình dạng ban đầu và các đặc tính của xi lanh sáp đã bị ảnh hưởng. Như bạn có thể tưởng tượng, van hằng nhiệt bị loại hư hỏng này sẽ không thể hoạt động bình thường và thực hiện công việc của nó.

Đôi khi, van hằng nhiệt bị trục trặc sẽ kẹt dính ở một vị trí một phần hoặc nó có thể đóng mở thất thường theo thời gian. Nhiệt độ nước làm mát sẽ dao động và bạn có thể thấy giá trị đo thay đổi theo hướng bắc và nam của điểm trung tâm nơi nó phải ở. Tùy thuộc vào nhà sản xuất và kiểu xe của bạn, các chỉ số đo nhiệt độ không phù hợp cũng có thể kích hoạt đèn cảnh báo kiểm tra động cơ.

Thời điểm tối ưu để thay thế van hằng nhiệt

Như đã đề cập trước, các nhà sản xuất ô tô không quy định thời gian hoặc quãng đường đã định để thay van hằng nhiệt. Chúng ta có xu hướng đồng ý rằng van hằng nhiệt thường tồn tại trong một thời gian dài và vì vậy việc thay thế chúng quá sớm có thể không phải là cách sử dụng tốt nhất số tiền phụ tùng xe hơi của bạn.

Tuy nhiên, có nhiều lý do tại sao bạn nên xem xét thay thế van hằng nhiệt TRƯỚC KHI nó bị lỗi:

  • Đây là bộ phận tương đối rẻ.
  • Trên nhiều động cơ, bộ phận này thể dễ dàng tiếp cận.
  • Chờ đợi cho đến khi nó hư hỏng có thể nhân chi phí sửa chữa lên theo cấp số nhân (một động cơ quá nhiệt có thể cần sửa chữa bên trong với chi phí hàng chục triệu đồng).
  • Van hằng nhiệt có thể và cần được thay thế khi thực hiện công việc bảo dưỡng hệ thống làm mát khác, chẳng hạn như thay thế máy bơm nước hoặc ống tản nhiệt, hoặc xả chất làm mát.

Có những lúc, công việc thay thế một van hằng nhiệt dễ dàng hơn và hợp lý hơn như một biện pháp phòng ngừa. Ví dụ: nếu bạn đang xả nước và thay thế chất làm mát trong két làm mát của mình hoặc bạn đang lắp đặt một máy bơm nước mới, thì việc thay thế van hằng nhiệt trong thời gian này rất hợp lý vì van hằng nhiệt ở cùng một khu vực và dù sao bạn cũng cần phải xả chất làm mát. Đối với nhiều phương tiện lưu thông trên đường hiện nay, các nhà sản xuất ô tô đã chuyển sang sử dụng chất làm mát 100.000 dặm (160.000 km), do đó, đồng thời thay một van hằng nhiệt mới là một khoản đầu tư đơn giản, rẻ tiền và khôn ngoan.

Bạn nghĩ sao?

369 Points
Upvote Downvote

Bình luận

Leave a Reply